شما امانتى است . » « 169 » حسن گفت : سخن گفتن از راز برادرت خيانت به شمار مىآيد . مطالبى را كه مربوط به پنهان داشتن راز است در كتاب آداب همنشينى نقل كرديم و تكرار نمىكنيم . آفت سيزدهم وعدهء دروغ است ( 1 ) زبان در وعده دادن درنگ نمىكند و بسا كه آدمى به وعده وفا نكند و خلف وعده شود كه از نشانه‌هاى نفاق است خداى متعال فرمود : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ « 170 » و پيامبر ( ص ) فرمود : « وعده دادن نوعى وام است » « 171 » و نيز فرمود : « وعده نوعى بخشش است » « 172 » و نيز فرمود : « وعده دادن مانند وام دادن يا برتر است . » خداى متعال پيامبرش اسماعيل ( ع ) را ستوده و فرموده است : إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا . گويند اسماعيل با شخصى در جايى وعده گذاشت و طرف به آن جا نرفت و وى بيست و دو روز به انتظار او بماند . مىگويم : از طريق شيعه از امام صادق ( ع ) روايت شده : « اسماعيل از آن نظر صادق الوعد ناميده شده كه در جايى با مردى وعده گذاشت و در آن جا يك سال به انتظارش ماند . پس خداى متعال او را « صادق الوعد » ناميد . آنگاه مرد پس از يك سال آمد اسماعيل به او گفت : همچنان منتظرت بودم . » « 173 » ابو حامد گويد : از عبد الله بن ابى حمساء روايت شده كه گويد : با پيامبر بيعت كردم و با او وعده گذاشتم كه در جاى خودش به خدمتش برسم ، آن روز و

--> ( 169 ) اين حديث را ابن ابى الدنيا از حديث ابن شهاب به صورت مرسل روايت كرده چنان كه در المغنى آمده است . ( 170 ) مائده / 1 : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد به پيمانها و قرار دادها وفا كنيد . ( 171 ) اين حديث را ابن عساكر از حديث على در حديثى روايت كرده و پيش از اين نقل شد . ( 172 ) اين حديث را ابو نعيم در الحليه از ابن مسعود به سندى ضعيف روايت كرده چنان كه در الجامع الصغير آمده است . ( 173 ) اين حديث را صدوق در علل الشرايع باب 67 از حضرت رضا ( ع ) روايت كرده ؛ آيه در سورهء مريم / 54 : و اذكر فى الكتاب اسمعيل انه كان صادق الوعد ، در كتاب آسمانى خود از اسماعيل ياد كن كه او در وعده‌هايش صادق بود .